Sırf ismiyle bile kült olmayı hak eden Horace McCoy romanı Atları Da Vururlar’ın film uyarlamasını vaktiyle izlemiş ancak kitabı okumamıştım, böylece bu eksiği kapamış oldum. Yazarın telifi 2025’te düştüğü için kitabın şu ara birden fazla çevirisini bulmak mümkün, ben Dedalus’tan Serkan Toy çevirisiyle yayımlanan versiyonunu okudum. Serkan Toy’un daha önce okuduğum iki çevirisini çok beğenmiştim, burada da yanıltmadı kendisi, mesudum.
1929 sonrasında, Büyük Buhran’ın ortasındayız. Her yere sinmiş bir umutsuzluk ve çaresizlik var, okurken bunu iliklerinizde hissediyorsunuz zaten. Para kazanmak için Hollywood’a gitmeyi kafalarına koymuş bir genç kadın ve genç adam, birbirlerini pek de tanımıyor olmalarına rağmen birlikte bir dans maratonuna katılmaya karar veriyorlar. Günler boyunca, onlarca çift aralıksız dans ediyor. Yalnızca iki saatte bir on dakika ara verebiliyorlar. Ve hikayenin sonunda, adam kadını öldürüyor.
Bu spoiler değil zira kitabın en başından öğreniyoruz böyle olacağını. Ve bu umutsuz hikayenin nasıl olup da bu hazin sona sürükleneceğini anlamak için okuyoruz. Onlarca insanın, 1000 dolar kazanmak için kendilerini bir gösteri malzemesine çevirmeyi kabul etmelerindeki çaresizliği ve insanların bu “gösteri”yi izlemek için kuyruk olmalarındaki ahlaksızlığı o kadar çırılçıplak şekilde ama asla didaktikleşmeden, yargılamadan ama okura kendini o ahlaksızlığın parçası hissettirecek şekilde anlatıyor McCoy. Gladyatör dövüşlerini izleyen Romalıları “barbar” bulan bizler acaba ne kadar yol aldık, yahut yol aldık mı? Günümüzün “gösteri toplumu” sandığımız kadar medeni olmayabilir mi?
100 sene öncesine yazılmasına rağmen hala bugüne dair çok sözü olan, kitaba adını da veren o son cümlesini asla unutmayacağım, çok güçlü, çok sert, çok sağlam bir roman Atları da Vururlar. Ki zaten: Yarış atlarından ne kadar farklı ki yaşadığımız hayat?
