“Onun kafa yorduğu şey edebiyattı ve bu çığlık çığlığa yüzyılda hiçbir yazar, edebiyatla olan ilişkimizi değiştirme konusunda Borges kadar önemli olmadı.” ❤️
Alberto Manguel imzalı Borges’in Evinde, bu büyük yazara kendi halinde, içten ve son derece gerçek bir saygı duruşu niteliğinde bir kitap. Bence bu kitabı Borges okumaya başlamadan önce bir kez ve Borges külliyatını tamamlayınca bir kez daha okumak gerekir. Ben külliyatı tamamlamaya çok yaklaşmışken okudum ve muazzam bir haz duydum.
Alberto Manguel’i azıcık okuyunca kendisinin zamanında Borges’in evine gidip, gözleri görmediği için ona kitap okuyan insanlardan biri olduğunu öğrenirsiniz. Bunu sürekli dile getiriyor kendisi ki çok haklı, ben Borges’e kitap okumuş olsam alnıma dövme filan yaptırırdım herkes duysun diye, son derece anlaşılır… Manguel’in Borges’le kurduğu özel ilişkiyi ve ona dair gözlemlerini, yazarın hayatına dair bilgilerle beraber aktardığı bu kitap; hem bir biyografi, hem de bir kişisel dostluk anlatısı. Bu ikisinin kurduğu usta-çırak ilişkisinin (halef-selef de diyebiliriz zira bu satırları yazarken henüz haberi yok ama Manguel de tıpkı Borges gibi Arjantin Ulusal Kütüphanesi’nin başına geçecek yıllar sonra) nasıl kıymetli olduğunu en iyi anlayabildiğimiz eserlerden biri bana kalırsa.
Bu kitabı Borges’le tanışmadan okursanız sizi nasıl bir sihrin beklediğini sezer ve heyecanlanırsınız, Borges’le hemhâl olduktan sonra okursanız ise geri dönüp onun sizde bıraktığı izleri anımsar, sizi nasıl değiştirip dönüştürdüğünü bir kez daha fark eder ve gülümsersiniz – yani her durumda heyecan verici, her durumda şahane bir deneyim bence.
60 sayfada Borges ne kadar iyi anlatılabilirse o kadar iyi anlatmış Manguel – bunu da kendisinden başkası yapamazdı herhalde. Borges’e dair yeni bir temel bilgi edinmedim belki ama çok tatlı anekdotlar dinledim, İspanyol dilini ve dünya edebiyatını dönüştüren bu adamla birazcık daha yakınlaştım, ne iyi oldu.
Yazarın kitapta alıntıladığı, Arjantinli romancı Manuel Mujica Lainez’in şu şiiriyle bitireyim:
“Genç Şaire: Boşver, ilerleyeceğim diye / Heveslere kaptırma kendini / Denizler kadar yazsan bile / Borges çoktan yazmıştır hepsini.”
Çok, çok, çok sevdim!
