Ay, şahane bir minik kitap. Çok, çok güzel.
Ünlü Alman yönetmen Werner Herzgog romanı Dünyanın Alacakaranlığı, Japon askeri Hiroo Onoda’nın İkinci Dünya Savaşı’nın bittiğinden habersiz şekilde 29 sene boyunca kendi başına Filipinler’in Lubang Adası’nda hayatta kalmasının ve adayı savunmasının gerçek öyküsünü anlatıyor.
Onoda’nın hikayesi artık geniş kitlelerce biliniyor, 2021 yılında yapılan Onoda: Ormanda 10000 Gece filmi sayesinde bu tuhaf hikaye çok insana ulaştı. Ben de o zaman duymuştum ancak Herzog’un romanını okuyunca detaylara hakim oldum.
Hikaye şöyle: Onoda, komutanının “Asla teslim olmayacaksın” emrine uyarak 1944’te Lubang Adası’nda dağa çekiliyor. Kısa süre sonra Japonya teslim oluyor, sonrasında havadan çok sayıda barış bildirisi atılıyor hatta kardeşinin sesini bile kaydedip adadaki hoparlörlerden yayınlıyorlar ama Onoda bunların hepsinin tuzak olduğuna inanıyor ve saklanmayı sürdürüyor. Yanında üç asker daha var ancak onlar zaman içinde ölüyor ve Onoda tek başına kalıyor. Bu süreçte hayatta kalmak için adada otuza yakın insanı da öldürüyor. En sonunda, 1974’te maceraperest bir Japon kendisini bulmayı başarıyor ve ona durumu açıklıyor, Onoda inanmıyor. “Ben bu emri üstümden aldım, ancak benden daha üst rütbeli bir komutan gelip teslim ol derse bırakırım silahımı” diyor. Japon ordusu çoktan dağıtılmış, komutan filan yok tabii. Özel emirle yaşlı bir generali bulup getiriyorlar ve Onoda ancak o şekilde ikna oluyor.
Werner Herzog’un bu hikayeyi yazma sebebiyse Onoda ile tanışmış olması. Tanışma öyküleri de epeyce ilginç, onu da anlatıyor kitapta. Onoda’nın öyküsünüyse kısmen ondan dinledikleriyle, kısmen de -sanırım- hayal ederek yazıyor. Hikaye zaten inanılmaz ama Herzog’un dili de müthiş. Hafif masalsı, hafif mesafeli ilginç bir dil tutturmuş yazar. Özellikle son bölüm öyle iyi yazılmış ki, tuhaf bir huşu duygusuyla tamamladım kitabı. Daha uzun ve daha derinlikli olabilirmiş, Onoda’nın zihin dünyasına daha derinlikli bakabilirmiş Herzog ama bunu tercih etmemesindeki “had bilme” halini anlıyorum ve açıkçası saygı da duyuyorum ve bence bu haliyle de ziyadesiyle etkileyici bir metin bu.
