Cortazar’a nereden başlamak gerektiği sorusunu daha evvel uzun bir videoyla yanıtlamıştım, o zamanlar Manuel’in Kitabı henüz dilimize çevrilmemişti, dolayısıyla orada bu eserden bahsedememiştim. İzninizle şimdi de Cortazar okumaya nereden başlamamalı sorusunu yanıtlamak istiyorum: işte buradan! 🫠
Seksek’i yalayıp yutmuş biri olarak söylüyorum, ondan bile zor, çok çok daha zor bir metin Manuel’in Kitabı. Cortazar biyografisinde karşıma çıkmıştı bu kitap, dolayısıyla biliyordum tuhaf olduğunu ama bu kadar da tuhaf beklemiyordum. Kötü asla değil, Cortazar gibi bir zihnin yazdığı herhangi bir şeyi kötü bulabilmem imkansız zaten ama sahiden müthiş zor bir metin.
Manuel, Paris’te yaşayan Latin Amerika kökenli bir bebek. Adına bir kitap yaratanlar da ona daha iyi ve daha eğlenceli bir dünya kurmak isteyen büyükleri. Bu büyükler, ki aralarında Manuel’in anne-babası Susana ve Patricio da var, aynı zamanda Paris’te yaşayan Latin Amerikalılardan müteşekkil La Joda isimli bir sosyalist örgütün üyeleri. Roman, La Joda üzerinden Latin Amerika’nın o dönemdeki politik durumuna odaklanıyor, hem dönemin diktatörlüklerine, hem de o rejimlerden kaçıp Avrupa’ya sığınmış göçmenlerin hayatlarına bakıyor.
“Cortázar’ın politik düşüncesini ve edebi çalışmalarını bir arada anlamak için eşsiz bir deneyim” diyor arka kapakta, tamamen katılıyorum ama bu tam bir Cortazar’dan çıkış romanı olmalı kanımca – bitirme tezi hatta. Çünkü deneyselliğin sınırlarını zorluyor yazar burada. Çok fazla metafor, çok fazla analoji var, öykü sık sık örgüt üyelerinin birbirlerine okudukları dönemin -gerçek- gazete haberleriyle kesiliyor (bunlar işte, Manuel için hazırlanan kitabın içine giriyorlar), asla doğrusal kurmuyor anlatısını.
Pek çok Latin Amerikalı yazarın aksine, üstelik epeyce siyasi biri de olmasına rağmen eserlerinde kıtasının sorunları ve siyasi çalkantılarına pek yer vermeyen Cortazar’ın bir nevi bu “eksiğini” kapama projesi Manuel’in Kitabı. Besbelli ki büyük bir proje, okurundan da bu emeği ve sabrı bekliyor, istiyor, karşılığını da veriyor. Ama öyküyü takip etmek için ciddi bir emek gerektiğini yineleyeyim: Cortazar’la aşırı içli dışlı olmaya hazırsanız buyrun.
