Bitti. Ben de bittim. Kitabın duygusu hala tenimde sanki. Bu kitabı anlatmaya kalkmak bile haddimi aşmak olacak, gayet iyi biliyorum. Sanıyorum hayatımda okuduğum en epik şeydi – İlyada’dan beri böyle bir lezzet bulmamıştım. Bu kitap bir destan, bir yaratılış miti, bir kıyamet, bir imkansız dünya tarihi, postmodern romanın sanırım okuduğum en iyi örneği. İçinde rastlaştığım ve İspanyolca edebiyatla benim gibi bir aşk ilişkisi içinde olanları tavlayacak şeyler de apayrı leziz: Cervantes’in Don Kişotu, Marquez’in Buendiası, Cortazar’ın sürgün Arjantinlisi Horacio Oliveira da görünüveriyor kitapta. Tarifi zor, tasviri imkansız bir haz aldım okurken, heyecanlandım – çok heyecanlandım. Açıkçası sevgili Fuentes, sana duyduğum hayranlığı ifade edecek sözcükler bende yok. O yüzden sözü sana devredeceğim izninle. Ve teşekkürler, çok teşekkürler.
“Ben senim çünkü kendi dışımda bildiğim tek şey sensin: kibirli, gösterişçi, yalancı, boşboğaz, sağgörüsüz, meraklı, şehvetli – arzuluyorum ve inkâr ediyorum, kabul ediyorum ve reddediyorum: Bende kendini görüyorsun ki bu benim zaferimdir, bende gördüğün şeyi hor görüyorsun ki bu benim kederimdir, kendin olabilmek için beni benden alıyorsun ki bu benim yenilgimdir, biz birbirimizle tanımlanıyoruz ki bu bizim acınacak gerçekliğimizdir – tüm kötülüklerin kaynağı… yalanlarını, anlaşmalarını ve değiş tokuşlarını, iffetsizliğini ve gözyaşlarını, şamatacılığını ve cüretkârlığını, aldanışlarını ve unutuşlarını, nankörlüğünü ve duygusuzluğunu, vefasızlığını ve soğukluğunu, inkârlarını yeniden gözden geçirişlerini, küstahlıklarını, buhranlarını ve deliliğini, mağrurluğunu, boş laflarını ve zorlamalarını, tamahkârlığını, korkunu ve cüretini, alaylarını ve utancını kim açığa vuracak? Şeytan’ın aleti, yasak ağacın kâşifi, Tanrı’nın kanununu çiğneyen, erkeği kışkırtan, günah evi, Şeytan’ın silahı, cennetten kovuluş, günahların anası, kanun bozucu, dostluğun düşmanı, kaçıp saklanamayacağın hüzün, zorunlu kötülük, doğal ayartıcılık, arzulanan felaket, evcil tehlike, günahkâr ziyan, kötülüğün özü, erkek türünün yok edicisi, aile ocağında fırtına, sükûn bozucu, hayatın gardiyanı, günlük zarar, kasıtlı tartışma, görkemli çarpışma, çağırılmış mahluk, değişmezliğe susuzluk, kollarıyla saran dişi aslan, süslü tehlike, kötü niyetli hayvan…”
