Jale Sancak’ın 2018’de Attila İlhan Roman Ödülü’nü kazanan romanı Uyanan Güzel, memleketin iki farklı dönemini ve iki farklı kuşaktan kadının öyküsünü birbirine ilmekleyerek anlatan, özellikle de adı hiç geçmese de mekan olarak kendine seçtiği İstanbul’u müthiş atmosferik şekilde okuruna yaşatan bir roman.
Kitabın adındaki “uyanan güzel” ilk bakışta seneler sonra kendi kadınlığını hatırlayan teyze Vahide’ye bir referans gibi gözükse de, aslında üniversite öğrenici yeğeni Deniz de bir başka tür uyanış yaşıyor roman boyunca. Vahide sevdiği adamı 12 Eylül’de, hem de babasının ihbar etmesiyle yitirmiş, hayata epeyce küsmüş, artık yatalak olan babasına öfkesini içine gömüp ona bakmaya çalışan, terzilik yapan bir kadın. Anne-babası öldüğü için teyzesiyle büyüyen üniversite öğrencisi yeğeni Deniz, Vahide’yi hayata bağlayan tek şey. Ta ki bir gün Bosna’dan, savaştan kaçıp İstanbul’a sığınmış akordeoncu Adrian’la tanışana kadar.
Bir iyileşme, yeniden doğma, kendiyle tanışma hikayesi anlatıyor Uyanan Güzel. Zaman belirsiz, mekan belirsiz gibi görünse de aslında gayet iyi biliyoruz ki kitapta Gri Şehir diye geçen şehir İstanbul, zamansa 2010ların başı, kent ayakta, muhtemel ki 2013 yahut sonrası. Odağındaki ana eksen bu iki kadının öyküsü olsa da, arkada akan kent ekseni bende ayrıca iz bıraktı. Deniz, kente yapılan ihanetlerin bir gün başımıza bir iş açacağına emin ve şehir de ara ara hatırlatıyor mutsuzluğunu. Ağaçsızlaşan, gitgide grileşen kent roman boyunca fırtınalarla sarsılıyor, hortumlar, seller, dolularla alarm veriyor, “iyi değilim” diyor.
Ben bu kısımları özellikle sevdim, çok içimde duyumsadım. İstanbul’un grileşmesine, yitişine bizzat tanıklık etmiş biri olarak bu kısımların sahiciliği bana çok dokundu, tekinsiz bir kehaneti okur gibi hissettim. Vahide’nin kendiyle barışma ve yeniden buluşma kısımlarını da yer yer epey duygulanarak okudum. Sadece yeğeni Deniz’le arasındaki diyaloglarda zaman zaman seslerin fazlaca birbirine karıştığını düşündüm, oralar sanki daha farklı yazılabilirmiş diye düşündüm.
Sancak’ın hafif efsunlu, masalsı diliyle akıp giden, lezzetli bir roman Uyanan Güzel.
