“Lanetliyorum, dedi, üzerinde lanet tutmayan ve asla tutmayacak olanları, güveni kötüye kullananları, zaferde ve yenilgide o buz gibi hileyi ve zaferin ve yenilginin kendisini de lanetliyorum. Vicdansızı, kıskancı ve zorbayı lanetliyorum ve düşüncelerimde, bayağıyı ve bayağının sonsuz zaferini, pespayeyi, ikiyüzlüyü ve onursuzu lanetliyorum. Dünyaya lanet olsun, dedi boğularak, İlah’ın olmadığı ve ilahî adaletin olmadığı, tüm lanetlerin ve lanet okuyanların gülünç olduğu, şerefin değerinin olmadığı ve sadece namertliğin olduğu bir dünyaya lanet olsun.”
László Krasznahorkai’nin uzun öyküsü “Yeşaya Geldi”, aslında Savaş ve Savaş’ın ilk bölümü gibi de okunabilir ama bu kitabı okumak için Savaş ve Savaş’ı okumak şart değil, hatta belki önce bunu okumak daha iyi bile olabilir. Savaş ve Savaş’ın baş kahramanı György Korin’in, o kitapta anlatılan destansı yolculuğuna çıkmasından evvelki bir dönemde geçiyor öykü. Korin’in Savaş ve Savaş’taki el yazmasıyla kurduğu ilişkiyi, onu neden hayatının ana amacını haline getirdiğini, elindeki yaranın öyküsünü, umutsuzluğunun ve öfkesinin sebeplerini anlıyoruz bu küçük metinle.
Krasznahorkai her zamanki gibi; öykü değil şiir resmen bu, muazzam bir dil, müthiş güzellikte bir üslup. Yazarın atmosfer yaratma becerisine bu metinle bir kez daha hayran kaldım zira tek bir mekanda, köhne bir büfede geçiyor olmasına rağmen insanı oraya ışınlamayı beceriyor yine ve o büfenin depresif, tekinsiz, vazgeçilmiş hâlini insan içinde hissediyor.
Ve tabii her kitabının hâkim duygusu olan o şey burada da her kelimeye sinmiş: yıkımın, sonun eşiğinde olduğumuz duygusu, kıyametin köşesinde, apokaliptik uçurumun kıyısında, çözülmenin dibinde olduğumuz hissi. Bunu nasıl başarıyor bilmiyorum ama her kitabında bu huzursuzluğu hissettiriyor insana ve üstelik bunu müthiş bir estetik yoğunlukla yapıyor.
Yazara başlamak için iyi bir metin olabilir kanımca, küçücük zira. Bu kitaptan bir haz alamazsanız, Krasznahorkai sizin kaleminiz değildir denebilir kanımca. Herkesin anlaşabileceği bir yazar olmadığının farkındayım çünkü.
Kitabın ilk ve son cümlesiyle bitireyim: “Ay, vadi, çiy, ölüm.”
Ah.
