Skip to content

Kitap Kulübü
Seminerler

Kitap Kulübü
Seminerler

Sepetim

Kitap Kulübü
Seminerler
Kitaplarım
Yazarlar
Ülkeler
Çevirmenler
Yayınevleri
Neler Yapıyorum?
Sık Sorulan Sorular

Kitap Kulübü
Seminerler
Kitaplarım
Yazarlar
Ülkeler
Çevirmenler
Yayınevleri
Neler Yapıyorum?
Sık Sorulan Sorular

Kitaplarım
Yazarlar
Ülkeler
Çevirmenler
Yayınevleri
İşlerim
SSS

Kitaplarım
Yazarlar
Ülkeler
Çevirmenler
Yayınevleri
İşlerim
SSS

Lea Ypi

Bu coğrafyanın edebiyatına biraz daha dalın: Arnavutluk

Özgür: Her Şey Parçalanırken Büyümek

Lea Ypi

 4.5/5

248 sf.

Beni Instagram'da Takip Edin

Beni Instagram'da takip ederek okuduğum kitapları güncel olarak izleyebilirsiniz. @eylulgormus

“Yas nasıl bu kadar evrensel olabilir ve aynı

“Yas nasıl bu kadar evrensel olabilir ve aynı zamanda bu kadar yaygın biçimde yanlış anlaşılabilir?”

Kanadalı yazar Amy Lin’in Senden Sonra’sını ne yapacağımı, nasıl değerlendireceğimi bilmiyorum. Bu bir roman değil bir anı kitabı ve sanki söz söyleme hakkım yok gibi hissediyorum ama bir yandan da okurla paylaşılmış bir metin olduğu için kişisel / mahrem kategorisinden çıkıyor ve evet, bize söz söyleme şansı doğuyor gibi de. Bilmiyorum, kafam çok karışık.

15 Ağustos 2020’de, henüz 32 yaşında olan kocasını apansız kaybediyor Amy Lin. (Ne tuhaf ki bu tarihten tam 2 ay sonra ben de benzer bir deneyim yaşayacağım.) Bu metin de bir tür yas günlüğü. İç sesi, bocalamaları, acısı, korkusu, umutsuzluğu... Hepsini çok dürüst bir şekilde dökmüş Senden Sonra’ya. Bu denli sahici ve çıplak bir metne bir şey demek bana güç geliyor, üstelik her bir duygusunu çok iyi anlıyorum ve çok, çok tanıdık yerlerden canım acıdı okurken ama yine de, bu kitabı bir edebi metin olarak değerlendirmem de gerekiyor sanırım.

Şöyle ki, ben bu “parçalı anlatım”dan birazcık yoruldum. Son beş yılda yazılan kitapların pek çoğu buna benziyor, bazı sayfalarda tek bir cümle, bazılarında kısa hatıra parçaları, bir tür bilinç akışı ama zaman zaman çok bağlamsız bir bilinç akışı, ne bileyim, yazarın birlikte yaşadıkları evi boşaltma deneyimini anlattığı bölüm “Bir gece, uykusunda, Kurtis yüzüme doğru hapşırıyor” diye bitmese keşke diye düşünmeden edemiyorum, edebiyatta sonsuz özgürlüğe ve serbestliğe inanıyorum ama bir parça da olsun bütünlük ve bağlam arıyorum ki o anlatılan şey bireysel olandan sıyrılabilsin, hepimizin ortak deneyimine ses versin, mahrem olandan sosyolojik olana yol yapabilsin.

Anlayacığınız kafam karışık. Bu bir “anı” değil “roman” olsa, yani tamamen kurmaca olsa çok daha sert olurdu yazacaklarım ama anı olduğu için daha fazlasını söyleme hakkı görmüyorum kendimde. Dediğim gibi, yazarın yasını anlatırkenki dürüstlüğünü çok sevdim, çok içime işledi ama teknik olarak bence sorunları olan bir metin bu.

Günümüz edebiyatıyla imtihanım sürüyor kısacası.

*Yayınevi göründüğü için #reklam

Nihayet Kasım kulübümüzün gönderisini paylaşabiliyorum, ben paylaşana dek üç oturum doldu, dördüncüyü açtım, o da dolmak üzere olunca bu gönderiyi paylaşmadan evvel her oturuma 5’er kişilik ek kontenjan eklemek durumunda kaldım. Yani bu bir “son çağrı” gönderisidir. 🥲

Kasım ayında bir başka dev romana uzanıyoruz, bu da sizden gelen bir talebe cevaptır, “yahu sahiden, biz niye hiç Ursula konuşmadık ki?” diye bir aydınlanma yaşadım ve sonucu bu oldu. Mülksüzler benim çok uzun yıllar önce bu olağanüstü kadınla tanışmamı sağlayan metindi ve ütopya ile distopya arasında salınan bu müthiş katmanlı romanın kulüp için ne kadar zengin bir malzeme sunduğunu idrak edince hadi dedim. Bence şahane olacak ki zaten kayıtların gidişatından da bu duygumda yalnız olmadığımı anlayabiliyorum. 💙

Bilimkurguyu ve fantastiği bambaşka bir düzleme taşıyan, insan unsurunu, insana içkin olanı ihmal etmeden hayali diyarlarda gezinebilen bu muazzam kadının en sevdiğim kitaplarından biri olan Mülksüzler’de, bambaşka ideolojilerin hakim olduğu, sosyopolitik açıdan çok farklı iki gezegenin öyküsün okuyacak ve bu şahane romanın binbir katmanını birlikte açacağız. Sanırım siyaset bilimi formasyonumdan en çok faydalanacağım kulüp bu olacak. 🙃

Dediğim gibi, bu defa dört oturumumuz var; tarihlerimiz de biraz farklı, Kasım ayına yayılıyoruz. 3, 8 ve 16 Kasım için beşer koltuğumuz boş. 12 Kasım için ise 14 kişilik yerimiz var şu anda. Online, Zoom üzerinden buluşuyoruz ve yaklaşık 2-2.5 saat kadar konuşuyoruz.

Evet, sanırım her şeyi özetledim 🫱🏻‍🫲🏼 Biletlerinizi web sitemden alabilirsiniz, linki hikayemde de paylaşıyorum. Görüşmek üzere! 🤍

#reklam diyelim

Jean-Jacques Annaud’nun Ayı filmi hayatımın f

Jean-Jacques Annaud’nun Ayı filmi hayatımın filmlerindendir, hatta belki de hayatımın ilk filmi bile diyebiliriz: Sinemanın ne denli büyüleyici bir şey olabileceğini ilk o filmde hissetmiştim. Tuhaf ki, film Aralık 89’da gösterilmiş Türkiye’de, ben o zaman 2.5 yaşındaymışım. Bunu sahiden hatırlıyor olabilir miyim? Hatırladığıma o kadar eminim ki. O yavru ayıyla ne kadar bağ kurduğumu, nasıl ağladığımı... Kim bilir, belki de ilk hatıralarımdan biri o film, bunu da şimdi keşfediyorum.

Keşfettim çünkü filmin uyarlandığı kitabı, Ayı’yı okudum. James Oliver Curwood imzalı kitap kalbimi paramparça etti. Filmin görece serbest bir uyarlama olduğunu da kitabı okuyunca anladım. Kitap daha insan odaklı bir anlatı tutturuyor ama Annaud kamerayı tamamen hayvanların perspektifine ayarlamayı seçmiş. Ne büyük karar ve ne çok şeyi değiştiriyor.

Neyse, kitaba döneyim. Ava giden iki adamın hikayesini, devasa bir bozayı olan Thor’la karşılaşmalarını ve peşine düşmelerini okuyoruz. Hikayeye bir de annesini kaybeden siyah ayı yavrusu Muskwa ekleniyor. Muskwa, Thor’a sığınıyor, onun kendisinin koruyucusu ilan ediyor.

Olayları anlatmayayım ama o kadar, o kadar güzel yazılmış bir kitap ki bu. İnsan soyu olarak kendimizden “aşağıda” gördüğümüz hayvanların ne denli büyüleyici ve kudretli olduklarını, aslında nasıl bir saygıyı hak ettiklerini, doğayla kurduğumuz ilişkinin ne denli çarpık olduğunu muazzam anlatıyor Curwood.

Curwood, kendisi de uzun yıllar avcılık yaptıktan sonra bu kitapları yazmaya başlamış. Kitabın başındaki önsöz şu etkileyici cümlelerle başlıyor: “Doğa kitaplarımın ikincisini okurların dikkatine sunarken bir itirafla söze başlamak, bunun ötesinde bir de umudumdan bahsetmek isterim; yıllar boyunca avlanan ve öldüren ama sonra yabanın, insana katliamdan daha heyecan verici bir neşe verebileceğini fark eden birinin itirafıdır bu. Umudum ise şudur: Yazdıklarımı okuyanların, avlanmanın insana en coşkulu heyecanları öldürürken değil yaşatırken sunduğunu anlamasını ve hissetmesini dilerim.”

Nedamet getirmiş bir eski avcının, hayvanlardan ve doğadan dilediği şiirli bir özür resmen. Çok, çok, çok sevdim.

*Yayınevi göründüğü için #reklam

Bu ay @kafadergisi’ndeki köşemde Violaine Huis

Bu ay @kafadergisi’ndeki köşemde Violaine Huisman imzalı Annenin Kitabı’nı yazdım. Yazının başlığı “Küllerinden Bir Anne Doğurmak”, çünkü bu kitabın yaptığı şey bence tam da bu. Annenin Kitabı bir hesaplaşma kitabı, ama bir intikam kitabı değil. Bir yas kitabı, ama acı pornosu değil. Bir anne-kız hikâyesi, ama anneliği kutsallaştıran metinlerden hiç değil. Bu kitabı bunca eşsiz kılan şey, bence bunların bir arada mümkün olduğunu göstermesi ve Huisman’ın acıyı edebî bir gösteriye çevirmemesi. Anlamak ve mazur görmek arasındaki çizgide bunca maharetle yürüyebilmenin mümkün olduğunu ben Huisman’dan öğrendim. Keşke herkes okusa.

Ayın kısa önerisindeyse Burhan Sönmez’in Kırmızı Ayna’sı var. Daha çok yeni çıkan bu romanı bekletmeyin, demlendirmeyin, tazecikken okuyun istedim, o nedenle hatırlatayım dedim.

Dergimiz bayilerde. 🤍

#reklam diyelim

Okudukça Dünya, dün akşam sezon finaliyle @bei

Okudukça Dünya, dün akşam sezon finaliyle @beiniztv ve @tod_tr ekranındaydı. Sizin sekiz hafta boyunca izlediğiniz şeyin arkasında aylar süren yolculuklar, ezberler, uykusuzluklar, açlıklar, üşümeler vardı. Ama geri dönüp bakınca “ne iyi ettik de yaptık!” diyoruz. Bu maceradan bize kalanlardan bir albüm yapalım istedik. Buyrunuz Okudukça Dünya’nın backstage hikayesi. İkinci sezonumuz olursa orada görüşmek üzere, olmazsa bu maceranın son gönderisi bu olsun ♥️🥲

1. Proust överken ayarı kaçırmak, kendini tutamamak. Ama sözümün de arkasındayım: KRALIDIR!

2. “Ben de çıkıyor muyum hocam?”

3. Yüzlerce kilometre yol yaptığımız bir günün sonu. Alman Masal Yolu’nun bir köşesi.

4. Bu belgesel çekimleri sürecinde kendimle ilgili öğrendiğim bir şey: aşırı “esasen” kullandığım. Barış bunu fark edip bana söylediğinden beri sürekli diken üstündeyim, her “esasen”imi yakalamaya çalışıyorum.

5. Yönetmenimle son anons kontrolleri, Paris.

6. Karı-koca olarak ayrı, iş arkadaşı olarak ayrı başarılı bir ikili. 🤍🫱🏻‍🫲🏼

7. Sağolsun “tamam” diyor. Tamam demese zaten ben de şemsiyeyle beraber havalanıp gideceğim, Allah razı olsun. Viyana, Mart.

8. Belgesel çekmenin %90’ı meğerse yorgunluktan bulduğun her ağaç dibine, her basamağa, her köşeye oturup dinlenmeye çalışmakmış, böylece öğrendim.

9. Drone her havalandığında kendisine poz vermek güdüsü diye bir şey varmış, onu da öğrendim.

10. Yönetmenimle havalı bir pozumuz. “İzleyiciyle göz temasını kaybetmemelisin” diyerek bana asla güneş gözlüğü taktırmayan bu kişi kendisi çekimler boyunca gözlüğünü çıkarmadı, görüyorsunuz. Kınıyorum.

11. “Sabahın 7’sinde Eyfel Kulesi’nde olmak” konulu çalışmamız…

12. Sandycove, İrlanda. Son çekim gününün sonu. “Başardık galiba” coşkusuyla çekilmiş fotoğraf 🤍

13. Maalesef arada küfürler ve hakaretlerin de havada uçuştuğu oldu……. 🙃 Günde 16 saati beraber geçirmek kolay değil.

14. Pınar’ın Barış’ın çekim açısını kontrol ettiği sayısız andan sadece bir tanesi.

15. Yönetmenimle nadir bir dinlenme anı.

16. Burada Woolf’un evini çekmeye Rodmell’e geldiğimiz için çok mutluyum. Takvim çok sıkışık olduğu için pas geçme ihtimalimiz vardı ama Pınar bana kıyamayıp araya sıkıştırmayı başardı onu. Rod

Çinli yazar Can Xue bugün Nobel Edebiyat Ödülü’nü alır mı bilmem (benim gönlümde Anne Carson, Cesar Aira veya Rachel Cusk yatıyor) ama son yılların çok konuşulan yazarlarından birini nihayet Türkçede okuyabildiğimiz için mutluyum. Dilimize çevrilen bu ilk kitabıyla ben de kendisiyle tanışmış oldum.

Ya da oldum mu, emin değilim. O kadar zor ki evrenine girmek kendisinin. Bir evreni olduğu şüphesiz, kendine has, özgün bir dünyası var mutlaka ancak biraz fazla kendine has sanki. Kısa öykülerden oluşan derlemesi Dikey Devinim, sadece gören kişiye bir şey ifade eden bir tuhaf, biçimsiz, ürkütücü rüyaların toplamı gibi. “Rüyamsı” lafını sık kullanıyoruz kimi edebi metinler için ancak bugüne kadar okuduğum şeyler içinde bu sıfatı en çok hak eden kitap bu sanki. Anlatıcıları da, karakterleri de sanki garip bir sis perdesinin arasından gördüğümüz, tam kavrayamadığımız, elimize avucumuza alamadığımız; olayların çok tuhaf seyrettiği, yatay eksenlerin dikeye döndüğü, fizik kanunlarının apansız tersine çalıştığı, kimi zaman havada / boşlukta süzüldüğümüz, dünyanın farklı farklı boyutlara geçtiği son derece tuhaf öyküler bunlar.

Okuduğum bir yorumda “Can Xue okumak, neden-sonuç ilişkisinin, perspektifin, zamanın ve alışılagelmiş rasyonelliğin geride bırakıldığı bir Dali tablosunun içinde yürümek gibidir” diyordu, tam da bu gerçekten, tam. Dali tablolarına bakarken hissettiğimiz o yabancılaşmayı, baktığımız şey güzel mi çirkin mi tam anlayamama halini bu öyküleri okurken de hissettim. Güzellikle çirkinliğin geçişkenliği ve doğanın alışılageldiğimiz formlarının dışında formlar, bu öykülerin ana malzemesi sahiden.

Benim resimde de avangart ile ilişkim her zaman karmaşık oldu, dolayısıyla ne hissedeceğimi tam bilemiyorum ancak bu kitabın edebiyatta avangardın çok iyi bir temsili olduğu muhakkak. Kitabı bitirdiğimde bende duygulardan çok imgeler kaldı, bu da epey enteresan bir deneyimdi.

Daha somut bir fikir edinmek için başka metinlerini de okumam gerekiyor sanırım, umarım başka eserleri de dilimizi çevrilir. Ve bu arada: Aslı Solakoğlu’nun çevirisi muazzam. Bu çok zor öyküleri bence müthiş bir durulukla aktarmış Türkçeye, ellerine sağlık.

*Yayınevi göründüğü için #reklam

© 2026 eylulgormus.com | Tüm hakları saklıdır. | Web tasarım: mare.design

Bu siteden dilediğiniz gibi faydalanabilirsiniz, ancak sitede yer alan incelemelerin kopyalanıp başka mecralarda paylaşılması kati suretle yasaktır. Okuduğum ancak burada listelenmeyen kitaplar da var; çok yıllar önce okuyup siteye eklemeyi atlamışımdır yahut paylaşmamayı seçmişimdir. Bu iki hususa saygı göstermenizi önemle rica ederim.

Satış Sözleşmesi | Kullanım Koşulları | İptal & İade Politikası | Gizlilik Politikası | Çerez Politikası | Hakkında & İletişim